Schip en limes

Een unieke tijdcapsule

In 1997 werd in een uithoek van een van de eerste wijken van Leidsche Rijn op één dag de hele infrastructuur van de Romeinse grens (limes) gevonden: de grensweg, de rivier en hét kroonjuweel van Museum Hoge Woerd: het schip ‘De Meern 1’. Deze vondst markeerde de start van omvangrijk archeologisch onderzoek, het grootste in zijn soort ooit in Nederland gedaan.

De Meern 1 is het meest compleet bewaarde Romeinse rivierschip dat in Noordwest-Europa is gevonden. Anders dan de meeste vergelijkbare vaartuigen die we uit de Romeinse tijd kennen, werd dit schip niet kaal gesloopt en afgedankt: het ging juist in vol bedrijf ten onder. Dit gebeurde rond het jaar 190 in een kronkelige zijtak van de Rijn, mogelijk als gevolg van een navigeerfout. Hierdoor bleef een groot deel van de scheepsinventaris en persoonlijke eigendommen van de schipper bewaard in de kajuit, waaronder een unieke collectie gereedschappen.

Het archeologische onderzoek leverde meerdere Romeinse schepen, wachttorens en tal van mooi bewaard gebleven gebruiksvoorwerpen op. Deze geven een verrassend inkijkje in het leven aan boord van een Romeins binnenvaartschip en vertellen samen het verhaal van 3000 jaar wonen en werken in het Nederlandse rivierengebied.

Daarbij leverde het belangwekkende nieuwe inzichten op over het functioneren van de Romeinse limes in ons land. Niet voor niets staat de Hoge Woerd, het gebied waar ons castellum te middenin ligt, op de nominatie om te worden aangewezen als UNESCO Werelderfgoed, samen met andere resten van de Limes in Nederland.