Nationale Archeologiedagen 2026
Tijdens de Nationale Archeologiedagen (19 t/m 21 juni) komt archeologie in heel Nederland tot leven. En natuurlijk ook bij Museum Hoge Woerd. Drie dagen lang staat het Castellum in het teken van ontdekken, onderzoeken en beleven. Ga underground met de archeoloog, bekijk vondsten van dichtbij en ontdek jouw eigen geschiedenis.
De Archeologiedagen bieden een unieke kans om kennis te maken met alle facetten van de Nederlandse archeologie. Het verleden komt tot leven, verhalen worden tastbaar en je ziet met eigen ogen wat er allemaal in de bodem verborgen zit én zat.
Zandsculptuur van de Romeinse helmband
Tijdens de Archeologiedagen krijgt de Romeinse geschiedenis een spectaculaire, tijdelijke vorm in Museum Hoge Woerd. Een zandkunstenaar van Zandsculpturen Garderen maakt op vrijdag 19 en zaterdag 20 juni live een levensecht zandsculptuur van de Romeinse helmband, een van de topstukken uit onze collectie.
Het thema van de zandsculpturen in Garderen is dit jaar Het Romeinse Rijk, met een prominente rol voor de Limes, die dit jaar haar vijfjarig jubileum als UNESCO‑Werelderfgoed viert. Bezoekers die later naar Garderen gaan, kunnen daar bovendien ook ons Romeinse schip De Meern 1 én het oorspronkelijke castellum dat ooit op deze plek stond in zand bewonderen.
Expositie: Creatie van het Castellum
Deze tijdelijke tentoonstelling laat zien hoe archeologen ontdekten dat er op de Hoge Woerd ooit een Romeins fort stond, en hoe dit bijzondere verleden heeft geleid tot het ontwerp van het moderne Castellum. Je volgt het proces van de eerste aanwijzingen in de bodem tot het uiteindelijke gebouw dat vandaag de dag bovenop UNESCO‑Werelderfgoed staat.
De expositie vertelt niet alleen hoe het fort werd herkend en gereconstrueerd, maar ook wie het Castellum nu gebruiken en bezoeken. Een compacte, toegankelijke expositie die laat zien hoe geschiedenis, onderzoek en architectuur samenkomen op een unieke plek.
Speel gratis de soundgame: Het Raadsel van het Romeinse Fort
Tijdens de Archeologiedagen speel je de Soundgame Het Raadsel van het Romeinse Fort het hele weekend gratis. Deze meeslepende audio‑experience leidt je over het terrein van het Castellum, langs plekken die archeologen daadwerkelijk hebben ontdekt. Geluid is je belangrijkste gids: stemmen, aanwijzingen en historische soundscapes leiden je langs locaties waar tweeduizend jaar geleden Romeinse activiteiten plaatsvonden.
Je staat bij de smid, de wachttoren of het badhuis precies op de plek waar deze gebouwen ooit stonden, vastgesteld dankzij archeologisch onderzoek op de Hoge Woerd. Zo beleef je het fort niet alleen met je ogen, maar ook met je oren. Een perfecte activiteit voor tieners én volwassenen die het Romeinse verleden op een verrassend moderne manier willen ervaren.
Romeins fort aan de Rijn
Kom je ook kijken – en meehelpen – bij het onderzoek naar Romeinse vondsten uit het fort dat in 1973 en 1982–1983 is opgegraven? Precies op de plek waar ze ooit zijn gevonden! De vondsten liggen niet achter glas, maar gewoon op tafel. Je mag ze aanraken, bekijken en onderzoeken.
Van Romeinse spijkers tot muurpleister, van kruiken en borden tot dakpannen met stempels. Misschien ontdek je zelfs afdrukken van hondenpootjes. Herken jij de dierenbotten? Vergelijk ze met de levende dieren in de stadsboerderij.
Wil je meer weten over de opgravingen die 50 jaar geleden plaatsvonden? Bekijk de TENToonstelling, spreek de aanwezige archeologen en ontdek de verhalen die deze eeuwenoude vondsten te vertellen hebben.
Er valt nog meer te beleven deze dagen! Kom zelf potten maken of kijk hoe de pottenbakker op de draaischijf te werk gaat. Leer Romeins aardewerk te herkennen én te tekenen of maak je een Romeins poortgebouw met een 3D pen Maak je persoonlijke stempel, die je ook op Romeinse dakpannen kun bekijken. Neem je eigen Romeinse munten mee en laat ze determineren door onze expert. En vergeet niet een kijkje te nemen bij het zandsculptuur van de Romeinse helmband uit het museum! Wat ga jij als eerste doen?
Op het binnenterrein zie je bovendien de oorspronkelijke lijnen van het Romeinse kampement, precies op de plek waar tijdens de opgraving van 1982–1983 wanden en structuren zijn gevonden. Deze zijn speciaal voor dit weekend met afzetlint zichtbaar gemaakt, zodat je letterlijk door het fort van 2000 jaar geleden loopt. Voor de jongste bezoekers staan er grote Legoblokken klaar om zelf een Romeins bouwwerk te maken.
Programma zondag 21 juni
- Aardewerk, metaal, bouwkeramiek en muurpleister onderzoeken – originele vondsten uit het fort
- Workshop: Teken luxe Romeins aardewerk (Terra Sigillata)
- Workshop: Maak je eigen Romeinse stempel in klei
- Workshop: Bouw een Romeins poortgebouw met een 3D pen
- Pottenbakker en workshop potje maken
- Romeinse munten laten determineren
- Grote Legoblokken voor jonge kinderen
De Pop-Up ArcheoHotspot en TENToonstelling zijn gratis te bezoeken op zaterdag 14 juni tussen 12.00 en 17.00 uur.
